शिक्षण, संस्कार आणि समाजसेवेचा वटवृक्ष : डॉ. महादेवराव नागोजी वांद्रे यांचा प्रेरणादायी जीवनप्रवास

शिक्षण, संस्कार आणि समाजसेवेचा वटवृक्ष : डॉ. महादेवराव नागोजी वांद्रे यांचा प्रेरणादायी जीवनप्रवास
सामान्य कुटुंबातून सुरू झालेला संघर्ष आज हजारो विद्यार्थ्यांच्या यशोगाथेचा आधार
कोवाड / चंदगड, प्रतिनिधी :
ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना दर्जेदार शिक्षणाची संधी मिळावी, त्यांचे भविष्य घडावे आणि शिक्षणाच्या माध्यमातून समाजात सकारात्मक परिवर्तन व्हावे, या उदात्त ध्येयाने आयुष्यभर कार्य करणारे व्यक्तिमत्त्व म्हणजे दि महाराष्ट्र एज्युकेशन अँड स्पोर्ट्स अकॅडमीचे संस्थापक अध्यक्ष डॉ. महादेवराव नागोजी वांद्रे. प्रतिकूल परिस्थितीतून उभारी घेत शिक्षण क्षेत्रात उल्लेखनीय कार्य उभे करणाऱ्या डॉ. वांद्रे यांचे योगदान आज चंदगड तालुक्यासह सीमाभागासाठी प्रेरणादायी ठरत आहे.
“सामान्य कुटुंबातून सुरू झालेला प्रवास… शिक्षणाच्या माध्यमातून समाज घडवण्याचा संकल्प” हे केवळ त्यांचे ब्रीदवाक्य नसून त्यांच्या संपूर्ण जीवनकार्याचे प्रतिबिंब आहे. संघर्ष, कष्ट, जिद्द आणि समाजाप्रती असलेली बांधिलकी यांच्या जोरावर त्यांनी शिक्षण क्षेत्रात एक वेगळी ओळख निर्माण केली आहे.
चंदगड तालुक्यातील सातवणे या गावात एका सर्वसामान्य कुटुंबात जन्मलेल्या डॉ. वांद्रे यांचे बालपण अत्यंत साधेपणात गेले. घरची आर्थिक परिस्थिती हलाखीची असल्याने शिक्षण घेणे हेच मोठे आव्हान होते. मात्र परिस्थितीपुढे न झुकता त्यांनी चिकाटीने शिक्षण पूर्ण केले. शिक्षण घेत असताना स्वतःच्या खर्चासाठी विविध व्यवसाय, बाजारातील कामे तसेच फोटोग्राफीचे काम करून त्यांनी आपला शैक्षणिक प्रवास सुरू ठेवला.
संघर्षातून घडलेले व्यक्तिमत्त्व
जीवनातील प्रत्येक टप्प्यावर संघर्षाचा सामना करत असतानाच त्यांच्या मनात समाजासाठी काहीतरी भरीव करण्याची भावना रुजत गेली. ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षणासाठी शहरांकडे जावे लागते, अनेक विद्यार्थ्यांना आर्थिक अडचणींमुळे शिक्षण अर्धवट सोडावे लागते, ही वस्तुस्थिती त्यांनी जवळून अनुभवली. याच अनुभवातून शिक्षणाच्या क्षेत्रात कार्य करण्याची प्रेरणा त्यांना मिळाली.
समाजहिताचा विचार करत त्यांनी विविध क्षेत्रातील मान्यवर व्यक्तींचे मार्गदर्शन घेतले. चंदगड तालुक्याची भौगोलिक, सामाजिक, आर्थिक आणि शैक्षणिक परिस्थिती समजून घेतल्यानंतर ग्रामीण विद्यार्थ्यांसाठी आधुनिक आणि गुणवत्तापूर्ण शिक्षणसंस्था उभारण्याचा निर्धार त्यांनी केला.
२००९ मध्ये रोवले शिक्षणक्रांतीचे बीज
सन २००९ मध्ये त्यांनी दि महाराष्ट्र एज्युकेशन अँड स्पोर्ट्स अकॅडमीची स्थापना करून शिक्षण क्षेत्रातील एका नव्या पर्वाची सुरुवात केली. विद्यार्थ्यांना गुणवत्तापूर्ण शिक्षण, सुसंस्कारित वातावरण आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड देणारी शिक्षणव्यवस्था निर्माण करण्याचा संस्थेचा उद्देश होता.
या संस्थेच्या माध्यमातून पुढे अनेक शैक्षणिक संस्था उभारण्यात आल्या. त्यामध्ये महादेवराव डी.एड. कॉलेज, महादेवराव बी.एड. कॉलेज, महादेवराव वांद्रे इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (पॉलिटेक्निक), महादेवराव वांद्रे इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (फार्मसी) यांसारख्या संस्थांचा समावेश आहे. या संस्थांनी ग्रामीण विद्यार्थ्यांसाठी करिअरच्या नवीन संधी निर्माण केल्या आहेत.
आधुनिक सुविधा आणि सर्वांगीण विकासावर भर
तुरकेवाडी परिसरातील निसर्गरम्य वातावरणात उभारलेले संस्थेचे प्रशस्त शैक्षणिक संकुल आज विद्यार्थ्यांसाठी ज्ञानमंदिर ठरले आहे. आधुनिक प्रयोगशाळा, सुसज्ज वर्गखोल्या, संगणक केंद्र, समृद्ध ग्रंथालय, क्रीडा सुविधा आणि अनुभवी शिक्षकवर्ग यांमुळे विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासाला चालना मिळत आहे.
विद्यार्थ्यांच्या सोयीसाठी वसतिगृह, उपाहारगृह, भव्य क्रीडांगण आणि तालुक्याच्या विविध भागांतून बससेवा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. त्यामुळे दुर्गम भागातील विद्यार्थ्यांनाही शिक्षणाची संधी सहज उपलब्ध झाली आहे.
मुलींच्या शिक्षणासाठी आदर्श पाऊल
शिक्षणाच्या प्रवाहात मुलींचा सहभाग वाढावा आणि आर्थिक कारणांमुळे त्यांचे शिक्षण थांबू नये यासाठी संस्थेने मुलींना मोफत शिक्षण देण्याचा स्तुत्य निर्णय घेतला आहे. या उपक्रमामुळे अनेक ग्रामीण विद्यार्थिनी उच्च शिक्षणाच्या मुख्य प्रवाहात दाखल झाल्या आहेत.
तसेच सीमाभागातील विद्यार्थ्यांसाठी विशेष सवलती, महाराष्ट्र शासनाच्या विविध शिष्यवृत्ती योजना आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल विद्यार्थ्यांना सहाय्य यांसारखे उपक्रमही राबविले जात आहेत.
हजारो विद्यार्थ्यांच्या यशामागील प्रेरणास्थान
संस्थेच्या माध्यमातून शिक्षण घेतलेल्या हजारो विद्यार्थ्यांनी आज विविध क्षेत्रांत उल्लेखनीय यश संपादन केले आहे. अनेक विद्यार्थी शासकीय सेवेत, शिक्षक म्हणून, अभियंते, फार्मासिस्ट, उद्योजक तसेच देश-विदेशातील नामांकित कंपन्यांमध्ये उच्च पदांवर कार्यरत आहेत. विद्यार्थ्यांना केवळ पदवी मिळवून देणे नव्हे, तर त्यांना सक्षम, जबाबदार आणि समाजाभिमुख नागरिक बनविणे हा संस्थेचा मूलमंत्र राहिला आहे.
शिक्षणातून समाजसेवेचा अखंड ध्यास
आज डॉ. महादेवराव नागोजी वांद्रे हे नाव केवळ शिक्षणसंस्थांचे संस्थापक म्हणून नव्हे, तर समाजघडणीसाठी आयुष्य वाहून घेतलेल्या शिक्षणमहर्षी म्हणून ओळखले जाते. ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांच्या जीवनात ज्ञानाचा दीप प्रज्वलित करून त्यांनी हजारो कुटुंबांच्या आशा-आकांक्षांना नवे पंख दिले आहेत.
त्यांच्या कार्यामुळे चंदगड तालुका आणि सीमाभागातील शिक्षण क्षेत्राला नवी दिशा मिळाली असून, शिक्षण, संस्कार आणि समाजसेवा यांचा सुंदर संगम घडवून आणणारे त्यांचे कार्य भावी पिढ्यांसाठी निश्चितच प्रेरणादायी ठरणार आहे.
“संघर्षातून उभा राहिलेला माणूस जेव्हा समाजासाठी जगतो, तेव्हा तो व्यक्ती राहत नाही; तो एक प्रेरणा बनतो. डॉ. महादेवराव नागोजी वांद्रे यांचे जीवन हे याच प्रेरणेचे जिवंत उदाहरण आहे.